ادامه حقوق
7- حقّ همسایه
حقّ همسایه یکی از حقوق مهمّ و مورد تأکید رسول گرامی اسلام (ص)و اهلبیت گرامی او(ع) است و برای مثال در اهمّیت آن کلامی از امام علی(ع) وارد شده که فرمودند: رسول خدا(ص) آنقدر دربارۀ همسایه تأکید فرمودند که گمان کردم همسایه از همسایه ارث خواهد برد و از جمله حقوق همسایه این است که در حضورش وی را تکریم کرده و در غیابش آبرویش را حفظ کند، او را در تمام حالات یاری کرده و تنهایش نگذارد، از خطاها و لغزشهایش درگذرد و در برابر عمل اشتباهی که از او سربزند، از خود تحمل و بردباری نشان بدهد و زبان بدگویان و بدخواهان را از او برگرداند، از رسول گرامی اسلام(ص) نقل شده که فرمودند: کسی که با شکم سیر بخوابد در حالی که همسایهاش گرسنه باشد، هرگز به من ایمان نیاورده است و هیچ اهل منطقهای نیست که در میان آنان گرسنهای باشد و آنان با شکم سیر بخوابند و خدا در روز قیامت بر آنان با نظر رحمت نگاه کند و همچنین از ایشان روایت شده که فرمودند : هر کس حقوق همسایهاش را ضایع کند از ما نیست و جبرییل امین آنقدر راجع به همسایه به من سفارش کرد که گمان بردم همسایه از همسایه ارث خواهد برد.
8- حدّاقل حقوق مسلمانان نسبت به یکدیگر
در حدیثی از پیامبر اسلام (ص)، آمده است که فرمودند: هر مسلمانی نسبت به برادر مسلمانش سی حق بر گردن دارد که جز ادای آنها برای صاحبان حق یا گذشت آنان راه دیگری وجود ندارد و آن حقوق از این قرار است:
1-از لغزشها و خطاهای وی درگذرد، 2– هنگام اندوه و مصیبت بر وی ترحم و دلسوزی کند، 3-آبرویش را حفظ کند، 4-تقاضای او را نسبت به اغماض و گذشت از خطاهایش بپذیرد، 5- عذر خواهی وی را قبول کند، 6- جلوی بدگویی و غیبت از او را بگیرد، 7-پیوسته او را نصیحت کند، 8-دوستی خود را با وی محکم و حفظ کند، 9- عهد و پیمان با او را محترم بشمارد، 10- هنگام مریضی و بیماری از وی عیادت کند،11-بر جنازه او حاضر شود، 12- دعوت و هدیه او را رد نکند، 13-هدیهاش را جبران کند، 14-از او به سبب احسان و نیکی که در حقّ وی کرده تشکر کرده 15- در یاری وی کوتاهی نکند، 16- حوائج و نیازهای او را در حدّ امکان رفع کرده و تأمین کند، 17- اگر چیزی را طلب کرد، جواب مثبت داده و ردّش نکند، 18- اگر چیزی به عنوان انعام میدهد با خوش رویی بدهد، 19- در پیدا کردن گمشدههایش او را راهنمایی و کمک کند، 20- سلام او را جواب دهد، 21-هنگامی که عطسه کرد، دعایش کند و بگوید «یرْحَمَکَ اللَّهُ»، 22- با خوبی و محبّت با او صحبت کند، 23-با دوستان وی دوستیکند، 24-اگر کسی خواست به او ظلم کند، در حدّ قدرت جلو آنرا بگیرد، 25- اگر به او ظلمی شده او را کمک کند تا حقش را بگیرد، 26- در طوفان حوادث و گرفتاریها او را تنها نگذارد، 27- اگر قسم خورد، آنرا از وی قبول کند و نگوید که دروغ است، 28- هر چیزی را که برای خودش میخواهد برای او هم بخواهد، 29- هر چیزی که برای خودش ناخوشایند است، برای او هم نخواهد، 30- او را تسلیم ظالم نکرده و خوار نکند؛ سپس رسول خدا(ص) فرمودند: هرگاه کسی در ادای حقی از حقوق برادر مسلمان خود کوتاهی کند، روز قیامت از او مطالبه میشود و باید آنرا ادا کند و در حدیث دیگری آمده است که حضرت امام جعفر صادق(ع) فرمودند: هر کس حقّ مؤمنی را حبس کرده و ادا نکند و به او نرساند، خداوند روز قیامت او را روی دو پایش پانصد سال نگاه میدارد تا اینکه عرق یا خون از وی جاری شود و منادی از طرف خدای متعال ندا میکند این شخص ستمکاری است که حقّ خدا را حبس کرده و پس از آن چهل روز ملامت میشود و سپس دستور داده میشود او را در آتش بیندازند.
8- حقوق ملل
مطابق آنچه که از قرآن و سنّت به دست میآید، اسلام و امّت اسلامی نباید تحت سلطه و سیطره و نفوذ مادّی و معنوی دنیای کفر قرار بگیرد ، اگرچه تحقق این معنا و حقیقت در این عصر و زمان پیچیده و در صحنه جهانی و بینالمللی بسیار مشکل و طاقت فرساست، ولی باید مسلمانان با هر ملّیت و زبان و موقعیت جغرافیایی که دارند در تحقق آن تلاش کنند و با تکیه بر اصول و مبانی مشترک و کنار گذاشتن عوامل تفرّق، اختلافات را کنار گذاشته و با بهرهبرداری و سازماندهی قوی و استفاده مناسب و بهینه از امکانات و شرایط و ابزار استراتژیک که در اختیار دارند، مجموعه دنیای اسلام را به صورت یک ملّت و امّت، منسجم کرده و در برابر دنیای کفر مانند بنیان مرصوص بایستند و در ایجاد روابط اقتصادی، سیاسی و فرهنگی، دنیای اسلام را بر دیگران مقدّم دانسته و کفر جهانی را، خطر جدّی و واقعی برای همۀ کشورها بدانند. حقوق ملّتها منحصر به این موارد که بهطور اجمال توضیح داده شد نیست و ما به خاطر اهمّیت آن، این موارد را ذکر کردیم، که امید است مورد رضایت حضرت حق قرار بگیرد.
وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ وَ لَعْنَۀ اللَّهِ عَلَی أَعْدَائِهِمْ أَجْمَعِینَ مِنَ الْآنِ إِلَی یَوْمِ الدِّینِ.
