 |
کلیات
نماز یکی از شعائر بزرگ اسلام و واجبات دینی است که اگر مورد قبول حضرت حق(جلّت عظمته) واقع شد، بقیۀ اعمال انسان نیز قبول میشود و اگر پذیرفته نشد بقیۀ اعمال نیز مورد پذیرش حضرت حق(جلّت عظمته) قرار نخواهد گرفت. از حضرت امام محمّد باقر(ع) نقل شده است که فرمودند: اولین چیزی که بنده به آن محاسبه خواهد شد نماز است.
در حدیث دیگری امام محمّد باقر(ع) از رسول خدا(ص) نقل میکنند که فرمود: همچنان که انسان، اگر در شبانه روز پنج بار خود را شستشو دهد ناپاکی و آلودگی از بدن او زدوده میشود، نمازهای پنجگانه نیز انسان را از گناهان و ناپاکیهای اخلاقی پاک میکند.
شایسته است انسان نماز را بسیار مهم بشمارد و آنرا در اول وقت بجا آورد، در روایتی از پیامبر گرامی اسلام آمده است: کسیکه نماز را سبک بشمارد به شفاعت من نایل نخواهد شد.
در حدیث آمده است روزی رسول خدا(ص) در مسجد مردی را مشاهده کردند که مشغول نماز است، ولی رکوع و سجود را بهطور کامل و صحیح بجا نمیآورد، در این حال حضرت فرمودند: اگر این مرد در این حال بمیرد به دین من از دنیا نرفته است.
خلقت انسان برای رشد و تکامل او است و تکامل او در ارتباط با خداست و بهترین وسیلۀ ارتباط با خدا نماز است، بنابراین انسان باید نماز را با توجّه کامل و خضوع و خشوع و وقار تمام بخواند و از غفلت و شتابزدگی بپرهیزد و توّجه داشته باشد که با چه کسی سخن میگوید و خود را در مقابل عظمت و بزرگی خداوند عالم ناچیز ببیند.
نمازگزار باید توبه و استغفار کند. او باید هر گناهی که مانع قبول شدن نماز است همچون حسد، کبر، غیبت، خوردن حرام، آشامیدن مسکرات، ندادن خمس و زکات و هر گناه دیگری را ترک کند.
نمازگزار سزاوار است حتّی از کارهایی که ثواب نماز را کم میکند نیز بپرهیزد، مثلاً در حال خواب آلودگی یا خودداری از ادرار به نماز نایستد و در موقع نماز نیز به آسمان نگاه نکند.
شایسته است نمازگزار کارهایی که ثواب نماز را زیاد میکند بجا آورد، مانند انگشتر عقیق به دست کردن، لباس پاکیزه پوشیدن، شانه و مسواک زدن و خود را خوشبو کردن.
اقسام نماز
نماز از نظر وجوب و استحباب به دو قسم تقسیم میشود: نمازهای واجب و مستحب.
الف- نمازهای واجب
مسئلۀ 827:نمازهای واجب هفت قسم هستند:
1- نمازهای یومیه که نماز جمعه یکی از آنهاست.
2- نماز میت.
3- نماز آیات.
4- نماز طواف واجب خانۀ خدا.
5- نماز قضای پدر و مادر.
6- نمازی که با اجیر شدن یا عهد، نذر و یمین بر انسان واجب میشود.
7- نماز عید فطر و قربان با حضور امام معصوم(ع) و بنا بر احتیاط واجب در زمان غیبت آن امام بزرگوار با وجود شرایطی که بعداً بیان خواهد شد.